Taksonomik Takım : Siphonaptera
Bilimsel Adı
Sıcak kanlı olan ve her canlıdan kan emebilen pireler, küçük kanatsız bir zararlı türüdür. Doğada 2000’in üzerinde pire türü vardır. En sık karşılaşılan türleri;
- Kedi piresi – Ctenocephalides felis
- Köpek piresi – Ctenocephalides canis
- İnsan piresi – Pulex irritans
- Kuzey sıçan piresi – Nosopsyllus fasciatus
- Doğu sıçan piresi – Xenopsylla cheopis
Zararlının Dış Görünümü
Erginleri 0,8-8 mm büyüklüğünde , genel olarak sarı ve koyu kahverengi, koyu kımızı ya da siyahımsı renkte görülmektedir. Vücutları kaput, toraks ve abdomenden ibaret olup lateralden basık görünümdedir (Mimioğlu, 1973; Dinçer, 1973; Demirsoy. 1999). Altı bacağa sahiptir. Sıçrama yetenekleri oldukça gelişmiş olan pireler 40 cm mesafeye kadar zıplayabilirler.
Pirelerin Beslenme Alışkanlıkları
Sokucu ve emici ağıza sahip pireler beslenmek için seçecekleri konakta çok seçici davranmazlar, ulaşabildikleri herhangi bir sıcakkanlı canlıdan beslenebilme yeteneklerine sahiptirler. 20 farklı konağı enfeste edebilirler.
Aç olan bir dişi pirenin vücut ağırlığının 15 katı kadar kan emebildiği bildirilmiştir. 1-2 gün aralıklarla 2-25 yumurta yumurtlayabilen pireler, çoğunlukla beslenirken yumurtlar ve türlere göre değişkenlik göstermekle beraber toplamda 900 e kadar yumurta yumurtlayabilir(Richard ve Sharer, 2001).
Konakçıda Sebep Olabileceği Önemli Hastalıklar
Sürekli konak değiştiren pireler, konaklar arasında hastalık etkenlerini bir canlıdan diğer canlıya taşır. Tifus, dizanteri, veba, humma gibi birçok hastalığı taşıma ihtimali olan pireler bunun yan ısıra oldukça ciddi deri lezyonlarına sebebiyet verebilirler. Pire tarafından ısırılan yer kaşınmaya başlar ve bir süre kabarır. Isırılan kişi hassas bir cilte sahip veya allerjik cilt hastalıklarına sahip ise vücudunda kalıcı yaralar oluşabilir.
Pire Mücadelesi Hakkında Bilgiler
Olgunluğa ulaşan pire pupaları 1 yıla yakın bir süre olumsuz çevre şartlarında yaşamını sürdürebilmektedir. Beslenebileceği bir konağın pupaların bulunduğu alana girmesiyle beraber stimülasyon oluşmakta ve pupalardan hızlı bir şekilde erginler çıkarak yoğun bir enfestasyon başlatabilirler. Bu adaptif özellikleri sayesinde mücadelesi oldukça zor olan bu zararlı grubu ciddi paraziter tehlike oluştururlar bu nedenle mutlaka işinin uzmanı kişiler tarafından yapılmalıdır. Mücadelenin başarılı olabilmesi için pire istilasının yaşandığı alanın ilaçlanmasıyla beraber birlikte yaşanan kedi veya köpek var ise bu evcil hayvanların mutlaka dış parazit uygulamalarının düzenli ve doğru aralıklarla yapılması son derece önemlidir. Ayrıca kemirgenlerin rezervuar konak olmaları nedeniyle kemirgen mücadeleside oldukça önem taşır.