KENE (Ixodida)
Tespit edilen yaklaşık 899 kene türü vardır. Bu türlerden 32 kadarı Türkiye sınırları içerisinde görülmektedir. Çok fazla konak seçiciliği yoktur ve ömürlerinin bir kısmını konak üzerinde geçirirler. Karada yaşayan omurgalı canlılardan kan emerek beslenirler. Konakçısı olduğu canlıda anemiye deride dermatidlere sebep olurlar. Fakat en önemli etkileri bakteriyel, riketsiyal ve protozoer etkenleri konağa nakletmeleridir.
Zararlının Dış Görünümü:
Türlerine göre renk farklılıkları gösterirler. Kan emen bir kene 1 cm boyutlarına ulaşabilirken larvaları 1 mm’den daha küçüktür.
Davranış ve Beslenme Alışkanlıkları:
Keneler dört evrede gelişimlerini tamamlar (yumurta,larva,nimf,erişkin). Bazı kene türleri hariç dişi keneler konak üzerinde kan emerken çiftleşir.
Bıraktığı yumurtaların sayısı 2000 ile 20000 arasında değişkenlik gösterir. Çevre şartlarına bağlı olarak bu yumurtlama süreci birkaç gün ile iki üç haftada tamamlanır. Genel olarak yaz aylarında aktiftirler fakat kış aylarında da aktivitesini devam ettirebilen türler (Dermacentor ve Haemaphysalis) olduğu bildirilmiştir.
Keneler konaklarını çeşitli şekillerde bulabilmektedirler. Amblyomma ve Hyolammasoyuna bağlı keneler aktif avcılar olup, konaklarını arayarak bulmaktadırlar. Rhipicephalus, Haemaphysalis ve Ixodes soyundaki keneler pasif otların üst kısımlarında pusuya yatmaktadırlar. R. Sanguineus gibi bazı kenelerin ise insanların yerleşim yerlerine adapte oldukları ve konaklarına buralarda tutundukları belirtilmiştir (Estrada Pena, 2004).
Taşıdığı Hastalıklar:
Toplum sağlığını ciddi ölçüde etkileyen keneler Kırım Kongo kanamalı ateşi, tularemi, Lyme hastalığı, Ehrlichiosis, Anaplasmosis gibi birçok hastalığın taşıyıcısıdırlar. Ayrıca kene enfestasyonları, kenenin tutunduğu bölgenin sekonder enfeksiyonu, yabancı cisim granulomu, alerjik dermatit gibi durumlarla sonuçlanabilir.
Kenelerden Korunma Yöntemleri:
Keneler mücadelesi zor canlı grupları arasında yer alır. Eğer yaşanan yerde yeşillik alanlar var ise mutlaka düzenli aralıklarla ilaçlama yaptırılmalıdır. Kenelerin sebep olduğu ölümcül hastalıklar sebebiyle ciddi tedirginlikler yaşanmakta fakat doğru ilaçlama yöntemleri ile bu sorunun ortadan kalkabileceği unutulmamalıdır.
Veteriner Hekim: A. Serkan Aydoğdu