Haşerelerde (Böcekler) İlaç Direnci

Bir pestisitin uzun süre veya yanlış dozlarla kullanılması sonucunda bu zararlı popülasyonunda pestisite karşı hassasiyet azalması durumudur. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) insektisitlere direnci; normal bir popülasyondaki bireylerin çoğunu öldürdüğü tespit edilen zehirli bir maddenin belirli bir dozuna karşı, aynı türün diğer popülasyonundaki bireylerin tolerans kazanma yeteneğinin gelişmesi şeklinde tanımlamıştı. Açıkçası böcekler çok hızlı üreyebilme yeteneğine sahip oldukları için insektisitlerin yani böcek ilaçlarının hatalı ya da aşırı kullanılması durumunda direnç gelişebilme riski her zaman vardır. Bu nedenle yapılacak ilaçlamalarda insektisit direnç yönetim stratejisi belirlemek doğa için oldukça yüksek önem taşımaktadır. İnsektisit direnç yönetiminde en başarılı yöntemlerden bir tanesi etki mekanizmaları farklı insektisit kullanarak direnç seleksiyonunu azaltmaktır. İnsektisit karışımlarında böcekler bir ilaçtan letal dozu aldığında aynı anda diğer insektisitlerden de benzer letal dozu aldığı için etkili olurlar. Karışım uygulamasından sonra her iki insektisite de direnç geliştiren bireyler hayatta kalacaktır. İlaçlanmamış böcek popülasyonundaki bireylerle ya da göçmen bireylerle rastgele çiftleşme ya da rekombinasyon dirençli genotipin iki katına çıkma eğilimini kısıtlayacaktır. Bu durumda direncin evriminin yavaşlamasına neden olacaktır (Curtis, 1987).

Burada en önemli soru böceklerde gelişen direnç karşısında biz ne yapabiliriz? Kullanılan insektisitlere karşı oluşacak direnç kaçınılmazdır ancak belirlenecek doğru stratejilerle oluşabilecek bu direnci yönetebiliriz. Böceklerde oluşabilecek direncin yönetilmesi için en önemli konu ilaçlama firmasının konusunda uzman ve insektisitlerin etki mekanizmalarına hakim personeller ile ilaçlama uygulamasını gerçekleştirmesidir. Bilinçsiz yapılan her ilaçlama, böceklerin direnç kazanmasını ve ekolojik dengenin biraz daha bozulmasına sebep olmaktadır. İlaçlama firması seçerken nelere dikkat etmeniz gerektiğini “İlaçlama Firması Seçerken Nelere Dikkat Etmeliyiz? “ adlı makalemizden öğrenebilirsiniz.

Veteriner Hekim: A. Serkan Aydoğdu

Haşere İlaçlama Firması Seçerken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Haşere ilaçlama firması seçimi yaparken çok dikkatli olunmalıdır. Çünkü insan sağlığı her şeyden daha önemlidir. İlaçlamayı yapacak olan firma mutlaka T.C Sağlık Bakanlığından izin belgesi almış profesyonel bir haşere ilaçlama firması olmalıdır. Peki bunu nasıl anlayabiliriz? İlaçlama firması seçmeden önce ilaçlama firmasına aşağıdaki soruları mutlaka sorunuz:

  • Haşere ilaçlama firması T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı Biyosidal Ürün Uygulama İzin Belgesine sahip mi?
  • Haşere ilaçlama firması T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı Mesul Müdür Sertifikasına sahip mi?
  • İlaçlama firması Türk Standardlar Enstitüsü tarafından verilen TSE Hizmet Yeterlilik Belgesine sahip mi?
  • Haşere ilaçlama firması uluslar arası geçerliliği olan kalite yönetim sistemi belgelerine sahip mi?
  • İlaçlamayı yapacak kişilerin T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı Biyosidal Uygulayıcı Sertifikası var mı?
  • Haşere ilaçlama; Mesul Müdür ( Ziraat Mühendisi, Veteriner Hekim, Biyolog, Kimyager) tarafından kontrol ediliyor mu?
  • Haşere ilaçlama için randevu talep ettiğinizde gözlemlemiş olduğunuz haşereler hakkında detaylı bilgi alınıyor mu?
  • Haşere ilaçlama öncesi detaylı bir gözlem yapılıyor mu? İlaç ve uygulama yöntemi bu gözlem sonuçlarının değerlendirmesine göre mi seçiliyor?
  • Haşere ilaçlaması yapılırken kullanılacak ilaçlar ve yöntemler Dünya Sağlık Örgütü(WHO) ve T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı mı?
  • İlaçlama sonrası size ilaçlamanın detaylarını ve almanız gereken önlemleri açıkça belirten mesul müdür, ekip sorumlusu, uygulayıcı personel tarafından imzalı bir vektör kontrol formu bırakılacak mı?

Veteriner Hekim: A. Serkan Aydoğdu – Ziraat Mühendisi: Erhan Özdemir